KONSPEKT LEKCJI wychowawczej

w oparciu o książkę Barbary Gawryluk "Teraz tu jest nasz dom"

Temat: Każdy z nas może być uchodźcą

Grupa wiekowa: uczniowie kl. 4-6 szkoły podstawowej

Cel główny: Pobudzenie empatii, zrozumienia i akceptacji dla rówieśników z rodzin uchodźczych.

Cele w języku ucznia:

  • Poznam problemy, z jakimi borykają się moi rówieśnicy z rodzin uchodźczych.
  • Odczuję podczas ćwiczeń, z jakimi emocjami borykają się uchodźcy.
  • Opracuję pomysły na lepszą aklimatyzację w szkole rówieśnika-uchodźcy.
  • Pytanie kluczowe: Z jakimi problemami borykają się uchodźcy?

NACOBEZU:

  • Poznam problemy moich rówieśników na uchodźstwie.
  • Doświadczę emocji, z którymi borykają się uchodźcy.
  • Wymyślę sposoby na zaaklimatyzowanie się uchodźcy w mojej klasie.

Metody i formy pracy:

  • dyskusja
  • praca w parach i grupach
  • studium przypadku – na podstawie fragmentów tekstu
  • odgrywanie ról
  • ćwiczenia dramowe - „rzeźba” i „fotografia”

Pomoce dydaktyczne:

Przygotowanie do zajęć:

  • żeby zaoszczędzić czas można już przed lekcją przygotować salę tak, żeby środek sali pozostał pusty, znajdowało się tam jak najwięcej miejsca. Stoły powinny być dosunięte do ścian, a krzesła odwrócone do środka i dosunięte do stolików tworząc „zabudowę” środkowej przestrzeni z możliwością zajęcia przez uczniów miejsca na krzesłach w szerokim kręgu,
  • wydrukuj na kartkach w formacie A4 fragmenty książki (Materiał dla uczniów 1),
  • przygotuj czyste kartki formatu A4 oraz pisaki/flamastry w ilości odpowiadającej liczbie uczestników.

Czas trwania: ok. 90min.

 

 

Przebieg zajęć:

 

WAŻNE: Przed zajęciami dzieci muszą być zaznajomione z fragmentami książki „Teraz tu jest nasz dom” Barbary Gawryluk  (fragmenty audiobooka trwają około 10min.).  Można tego dokonać np. na wcześniejszej lekcji wychowawczej, zalecić dzieciom do odsłuchania w domu, lub też wspólnie odsłuchać bezpośrednio przed warsztatem.

 

1. Zaproś dzieci do przygotowanego kręgu i zachęć do krótkiego przypomnienia treści audiobooka.

Przykładowe pytania pomocnicze:

  • Kto jest bohaterem wysłuchanej historii?
  • Co po kolei wydarzyło się w wysłuchanej przez was historii?
  • Dlaczego rodzina zdecydowała się na emigrację do Polski?
  • Z jakimi problemami zmagali się Romek i Mikołaj w szkole w Polsce?

2. Po przypomnieniu przez dzieci treści audiobooka omów z nimi pokrótce, jak będą wyglądały zajęcia. Jeżeli dzieci nie są przyzwyczajone do pracy metodami aktywnymi zakładającymi pracę w małych grupach oraz metodą „dramy”, możesz omówić i spisać z nimi krótki kontrakt zakładający m.in. nieocenianie „umiejętności aktorskich” kolegów i koleżanek, szacunku dla występujących grup (cisza podczas prezentacji pracy grupowej / oklaski) itp.

3. Poproś uczniów, aby swobodnie przechadzali się po środkowej części sali, chodząc w dowolnych kierunkach, na twoje klaśnięcie każdy z uczniów ma ze swojego ciała stworzyć „pomnik” – zastygnąć w pozycji kojarzącej mu się z określeniem, które zaraz podasz:

  • strach
  • radość
  • samotność
  • ciekawość
  • ucieczka
  • trudny wybór
  • inne

4. Następnie podczas swobodnego chodu uczniowie na twój znak klaśnięcia mają  (w ciągu kilku sekund) łączyć się w zespoły: 2,3,4 i 5 osobowe. Przy ostatnim klaśnięciu użyj takiej liczby, która będzie Ci najbardziej odpowiadała podczas pracy grupowej. Teraz poproś grupy, aby znalazły sobie swobodne (nieprzeszkadzające innym grupom) miejsce w przestrzeni i na twój znak (klaśnięcia) budowały wspólnie grupowe pomniki wokół pojęć:

  • rodzina
  • wojna
  • trudna rozmowa
  • samotność w szkole
  • przeprowadzka

Na zakończenie zaproś grupy do kręgu na omówienie ćwiczenia:

  • Jakie są wasze odczucia po tym ćwiczeniu?
  • Które z pomników były dla was najłatwiejsze, a które najtrudniejsze do wykonania?
  • Czy według was pomniki odnosiły się do treści wysłuchanego wcześniej audiobooka? W których fragmentach?

5. Rozdaj każdemu uczniowi flamaster i kartkę formatu A4. Zaproś do tego, żeby przez chwilę każdy z osobna zastanowił się, jakie 8 najważniejszych rzeczy zabrałby do swojego plecaka, gdyby nagle musiał uciekać ze swojego domu i wyjechać za granicę. Uczeń może wypisać lub szybko narysować wybrane rzeczy. Następnie daj uczniom możliwość podzielenia się na forum z innymi informacjami, jakie rzeczy zabraliby ze sobą i dlaczego właśnie te.

W drugiej części ćwiczenia zarządź, żeby z wybranych wcześniej 8 rzeczy zaznaczyli tylko 4 według nich najważniejsze, które by zabrali, gdyby mieli znacznie mniejszą ilość miejsca w bagażu. Za trzecim razem mają zaznaczyć jedynie 2 rzeczy, które by ze sobą zabrali. Po ostatecznym wyborze dwóch rzeczy zaproś uczniów jeszcze raz do podzielenia się tym, jakie rzeczy i dlaczego wybrali.

Na zakończenie zaproś uczniów do wspólnego omówienia ćwiczenia:

  • Jak się czuliście podczas wykonywania tego ćwiczenia?
  • Co wam sprawiło największą trudność?
  • Jakie emocje odczuwał Romek, kiedy musiał w pośpiechu spakować tylko najważniejsze rzeczy?

6. Podziel grupę na cztery zespoły, każdej z grup wręcz losowo wybrany fragment książki. Grupa będzie miała za zadanie:

  • Przeczytać (przypomnieć sobie) w ciszy wylosowany fragment.
  • Wypisać na kartce A4 bohaterów występujących w danym fragmencie i przy każdym z nich dopisać, jakich emocji mógł doświadczać w danej chwili (Jeżeli dany fragment opisuje dwie osobne sytuacje np. rozmowę Mikołaja z mamą oraz rozmowę Mikołaja z kolegami, można zapisać emocje osobno dla każdej z sytuacji. Przykład: Mikołaj (rozmowa z mamą): frustracja, rezygnacja, złość itp.).
  • Wybrać konkretną scenę z danego fragmentu i przedstawić ją przed resztą grup w formie „fotografii” (zatrzymany w czasie fragment sceny). (Jeżeli dany fragment ma więcej niż jedną scenę, dana grupa może opracować więcej „fotografii”- w zależności od ilości czasu, jaką posiadasz.) Każdy z aktorów biorących odział w „fotografii” powinien znać imię swojego bohatera oraz spróbować określić emocje, jakich doświadcza. Podczas prezentacji fotografii, uczniowie obserwujący mogą na początku próbować odgadnąć, jaką scenę prezentuje dana „fotografia”, uczeń z widowni lub nauczyciel może również podejść i dotknąć ramienia jednego z aktorów. Po dotknięciu jego ramienia może mu zadać proste pytania: „Kim jesteś?, Jak masz na imię?, Co teraz czujesz? itp.”. Aktor-uczeń odpowiada z pozycji, w której „zastygnął” oraz jako osoba, którą odgrywa.

Po zakończeniu wszystkich pokazów pozwól podzielić się uczniom przeżyciami związanymi z ćwiczeniem.

Pytania pomocnicze:

  • Co było dla was najtrudniejsze w ćwiczeniu, a co okazało się najłatwiejsze?
  • Jakie emocje dominowały u bohaterów naszej historii?
  • Emocje, których postaci określało się wam najtrudniej, a których najłatwiej? Dlaczego?

Na koniec ćwiczenia zalecam zastosować jedną z metod „wyjścia z roli”. Można poprosić uczestników o powstanie, znalezienie sobie miejsca w przestrzeni i wyobrażenie sobie, że są pod gorącym prysznicem i dokładnie zmywają z siebie rolę, którą odgrywali. Należy zwrócić uwagę, żeby uczniowie podeszli do zadania, zwracając uwagę na szczegóły takie jak: wejście pod prysznic, odkręcenie kurka, dokładne umycie ciała.

7. Po raz ostatni podziel uczniów na kilkuosobowe zespoły (mogą również pozostać w dotychczasowych). Daj każdej z grup ok 10 minut na opracowanie na kartce A4 kilku pomysłów na to, jak można pomóc zaaklimatyzować się uczniom, którzy są uchodźcami. Zwróć uwagę grupom na to, żeby przy pracy nad pomysłami przypomnieli sobie, jakie emocje odczuwali bohaterowie historii oraz czego sami potrzebowaliby od drugiego człowieka, będąc w podobnej sytuacji.  Na koniec poproś przedstawicieli grup o przedstawienie pomysłów.

8. Zaproponuj uczniom, żeby swoje pomysły przekazali w formie pierwszoosobowej podczas krótkiej scenki.

Pytania pomocnicze:

  • Jakiego zachowania oczekiwałbyś od nowych kolegów z klasy będąc osobą, która niedawno przeprowadziła się z innego państwa?
  • Co chciałbyś od nich usłyszeć?
  • Co najbardziej nie podobało się Romkowi w zachowaniu nowych kolegów z klasy?

9. Po wykonanych ćwiczeniach zaproś uczniów do odpowiedzi na pytania:

  • Co najbardziej zapadło im w pamięć podczas zajęć?
  • Czy coś zmieniło się w ich postrzeganiu uchodźców?
  • Czy mają jakieś pytania lub wątpliwości związane z tematyką poruszaną podczas zajęć?

O autorze

Wojciech Machoń jest absolwentem Pedagogiki Resocjalizacyjnej na Uniwersytecie Opolskim, a także Chrześcijańskiego Studium Teatru Ruchu, Szkoły Dramy Stosowanej i Studium Terapii przez Sztukę. Z jednej strony pracuje z dziećmi i młodzieżą zagrożoną wykluczeniem społecznym jako pedagog i wychowawca, a z drugiej jako instruktor teatralny, reżyser, aktor i wokalista. W tych dwóch światach mieści również zamiłowanie do górskich wycieczek, dobrych powieści i rolkowania nocami po mieście.

patronat honorowy

realizacja

Projekt finansowany

przez urząd miasta opola

© 2018 Towarzystwo Alternatywnego Kształcenia. Wszelkie prawa zastrzeżone.