KONSPEKT LEKCJI wychowawczej

w oparciu o książkę renaty piątkowskiej "hebanowe serce"

Temat : Uchodźca, czyli kto?

Grupa wiekowa: uczniowie szkoły podstawowej

Cele w języku ucznia:

  • Zapoznam się z podstawowymi informacjami na temat Syrii oraz trwającego w niej konfliktu zbrojnego.
  • Dowiem się, kim są uchodźcy oraz wyrażę swoją opinię i skonfrontuję się z opiniami kolegów i koleżanek na ten temat.
  • Poznam podobieństwa i różnice między Polakami a Syryjczykami w kontekście kultury, historii oraz sytuacji społecznej i ekonomicznej.
  • Poznam  sławnych Polaków, którzy byli uchodźcami.

Pytanie kluczowe: Co to znaczy być uchodźcą?

NACOBEZU:

  • Poznam bliżej konflikt w Syrii.
  • Wezmę udział w dyskusji na temat uchodźców.
  • Będę znał różnice i podobieństwa pomiędzy narodem syryjskim a polskim.
  • Będę wiedział, którzy sławni Polacy byli uchodźcami.

Metody i formy pracy:

  • ćwiczenia grupowe i indywidualne
  • praca w parach
  • dyskusja
  • praca poszukiwawcza w Internecie
  • praca w grupach
  • burza mózgów
  • gra dydaktyczna

Pomoce dydaktyczne:

  • duży arkusz szarego papieru
  • kolorowe karteczki samoprzylepne
  • markery
  • białe kartki
  • stanowiska z dostępem do Internetu
  • artykuły plastyczne typu bibuła, plastelina, farbki itp.

Czas trwania: 90 minut

Uwagi: Poniższy scenariusz zawiera sugestie dotyczące dostosowań do grup wiekowych, można go dowolnie modyfikować uwzględniając indywidualne potrzeby naszej grupy uczniów. Podany przy zadaniach czas jest orientacyjny.

 

 

Przebieg lekcji:

1. Uczniów można wcześniej zaznajomić z fragmentami audiobooka „Hebanowe Serce”, pomoże im to wejść emocjonalnie głębiej w temat zajęć. Można tego dokonać np. na wcześniejszej lekcji wychowawczej lub zalecić dzieciom do odsłuchania w domu albo też wspólnie odsłuchać bezpośrednio przed warsztatem.

2. Na początku zajęć przybliżamy uczniom Syrię jako krainę geograficzną (położenie, liczbę ludności itd. oraz przedstawiamy (np. na mapie) fragment, jaki musiał pokonać Omenka z mamą z Syrii do Libii. Nakreślamy również konflikt zbrojny (z dostosowaniem do wieku uczniów).

3. Wieszamy w klasie w widocznym miejscu duży arkusz papieru z odrysowanym konturem człowieka (przed rozpoczęciem ćwiczenia można odrysować kontur jakiegoś ucznia). Rozdajemy dzieciom kolorowe karteczki w ilości nieograniczonej. Prosimy uczniów, by zapisali na karteczkach swoje skojarzenia na temat słowa uchodźca (mogą to być pojedyncze hasła lub krótkie opisujące zdania) – jedno hasło na jednej karteczce. Gotowe odpowiedzi uczniowie przyklejają dookoła konturu człowieka.

Pytania pomocnicze:

  • Kim jest uchodźca?
  • Jak rozumiecie słowo uchodźca?
  • Kto to jest uchodźca?
  • Jaki jest uchodźca?

4. Po upływie 5 minut nauczyciel odczytuje pomysły dzieci.

Wariant I: Jeżeli pojawiły się dwa rodzaje określeń: pozytywne i negatywne – dzielimy je na dwie grupy i porządkujemy na arkuszu z lewej strony pozytywne, a z prawej negatywne. W oparciu o to pogrupowanie zapraszamy uczniów do dyskusji (UWAGA: celem dyskusji NIE jest doprowadzenie do wniosku, że „uchodźca jest dobry”. W trakcie moderowania dyskusją skłaniamy uczniów do refleksji nad własnymi poglądami, uczniowie mają zastanowić się, skąd biorą się negatywne opinie na temat uchodźców?  Co jest ich przyczyną? itp. ).

Wariant II: W przypadku gdy mamy tylko jeden rodzaj opinii – albo negatywnych, albo pozytywnych – również przeprowadzamy dyskusję z pytaniami pomocniczymi. (UWAGA: w przypadku opinii tylko negatywnych powodzenie ćwiczenia jest mocno uzależnione od wrażliwości i umiejętności prowadzącego. Forma niesie ze sobą ryzyko, że uczniowie staną w opozycji i nie będą chętni do współpracy).

Na zakończenie ćwiczenia przedstawiamy uczniom definicje:

  • Uchodźca - „osoba, która pod przymusem okoliczności opuściła własny kraj” (źródło SJP)
  • Uchodźca – „osoba, która na skutek uzasadnionej obawy przed prześladowaniem w kraju pochodzenia z powodu rasy, religii, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej nie może lub nie chce korzystać z ochrony tego kraju.” (według Konwencji Genewskiej)

5. Ćwiczenie: Co nas różni, a co łączy ? Dzielimy dzieci na dwie grupy:

  • Zadaniem 1. grupy jest odszukanie jak najwięcej wspólnych cech, płaszczyzn, elementów pomiędzy Polakami a Syryjczykami.
  • Zadaniem 2. grupy jest odszukanie jak największej ilości cech, płaszczyzn, elementów różniących Polaków i Syryjczyków (w kontekście kulturowym, historycznym społecznym i ekonomicznym).

Ćwiczenie składa się z dwóch części:

  • Dzieci w swoich grupach dobierają się w pary. W tych parach pracują przy stanowiskach komputerowych, wyszukując informacji zgodnych z założeniem ich grupy. Zapisują zdobyte informacje w dowolnej formie. Po skończonej pracy (ok. 20 minut) odchodzą od stanowisk komputerowych ponownie do swoich grup.
  • W dalszej części dzieci mają za zadanie wspólnie wybrać 5 najważniejszych różnic/wspólnych „cech” (w zależności od tematu, który grupa opracowywała). Liderzy grup prezentują w dowolnej formie efekt pracy pozostałym uczniom (ok. 15 minut).

UWAGA: w pracy z dziećmi młodszymi należy uwzględnić ich poziom posługiwania się Internetem oraz komputerami. Należy zadbać o bezpieczeństwo uczniów oraz w razie potrzeby zasugerować strony internetowe, na których mogą znaleźć potrzebne informacje. Pomocne mogą również okazać się źródła książkowe będące np. na wyposażeniu szkolnej biblioteki lub samodzielnie przygotowane przez nauczyciela materiały. W klasach starszych zamiast stanowisk komputerowych można dopuścić uczniów do posługiwania się smartfonami – jeżeli uczniowie takie posiadają. Dobór sprzętu uzależniamy od szkolnego i uczniowskiego zaplecza.

6. Przybliżamy uczniom historię polskiego uchodźstwa. Zaznaczamy, że wielu znanych nam Polaków przeżyło tylko dzięki temu, że uciekli z kraju, w którym się urodzili. Gra ma przybliżyć nam ich sylwetki (w przypadku młodszych dzieci możemy zmniejszyć liczbę postaci do tych najbardziej znanych jak Mickiewicz czy Chopin).

Przebieg gry:

  • Rozkładamy na podłodze kartki (załącznik I) jak na obrazku (załącznik II).
  • Prosimy, by każde dziecko stanęło przy jednej odwróconej treścią do podłogi kartce (jak na obrazku – załącznik II) .
  • Nauczyciel wskazuje ucznia, który rozpoczyna grę (z grupy samych „portretów”).
  • Uczeń (np. „Jacek”) podnosi swoją kartkę i pokazuje portret tylko przeciwnej drużynie (sam również go nie widzi). Następnie wywołuje dowolną osobę z przeciwnej drużyny (np. „Agatkę”).
  • „Agatka” podnosi swoją kartkę tak by, wszyscy, łącznie z nią widzieli jej treść.
  • Jeżeli Agata zauważy, że razem z Jackiem mają tę samą osobę na kartkach, to Agata odczytuje na głos pełen opis polskiego uchodźcy. Następnie razem z Jackiem schodzi z pola gry i przyklejają kartkę z portretem i opisem do wnętrza konturu człowieka. Przed zejściem Agata wyznacza kolejną osobę z grupy samych portretów.
  • Jeżeli natomiast kartka Agaty nie jest parą z kartką Jacka, to  Agata odczytuje tylko imię i nazwisko przedstawionej osoby i wyznacza kolejną osobę z grupy samych portretów. Jacek i Agata odkładają swoje karty ponownie na ziemię odwrócone treścią do podłogi.
  • Gra trwa do momentu aż wszystkie pary zostaną odszukane.

Gra może ulegać modyfikacji w zależności od poziomu wiedzy uczniów. Można np. w 2 grupie pozostawić same opisy, uszczegóławiając je bardziej, jeżeli postaci są dzieciom znane lub w przypadku dzieci młodszych skupić się tylko na portretach.

7. Wariant I: Dzieci siadają w kręgu razem z nauczycielem. Na środku sali leży arkusz z konturem człowieka. Rozmawiamy o tym, co się dzieciom podobało w zajęciach a co nie. Czy mieli z jakimś zadaniem trudność. Pozwalamy na swobodne wypowiedzi, nie oceniamy.

Pytania pomocnicze:

  • Co było dla was trudne?
  • Czy lekcja pomogła Wam lepiej zrozumieć zjawisko uchodźstwa?
  • Jak możemy pomóc, gdy np. w naszej klasie pojawi się ktoś, kto jest uchodźcą ?

Wariant II (wymaga więcej czasu): Dzielimy klasę na 3 drużyny, w których uczniowie na podstawie wcześniej zdobytych informacji mają za zadanie:

  • Grupa 1:  Wykonać herb, który będzie zawierał wspólne symbole, elementy dla Polaków  i  uchodźców (praca plastyczna z wykorzystaniem różnych materiałów).
  • Grupa 2: Sporządzić 10 rad dla uchodźcy – rówieśnika, który przyszedł do nowej szkoły, aby pomogły mu się zaaklimatyzować.
  • Grupa 3: przygotować scenkę, w której próbują przekonać osobę wrogo nastawioną
  • do uchodźców, by zmieniła swoje nastawienie.

Po skończonej pracy, grupy prezentują się przed klasą.

O autorach

Wojciech Machoń jest absolwentem Pedagogiki Resocjalizacyjnej na Uniwersytecie Opolskim, a także Chrześcijańskiego Studium Teatru Ruchu, Szkoły Dramy Stosowanej i Studium Terapii przez Sztukę. Z jednej strony pracuje z dziećmi i młodzieżą zagrożoną wykluczeniem społecznym jako pedagog i wychowawca, a z drugiej jako instruktor teatralny, reżyser, aktor i wokalista. W tych dwóch światach mieści również zamiłowanie do górskich wycieczek, dobrych powieści i rolkowania nocami po mieście.

Dagmara Machoń jest absolwentem Pedagogiki Resocjalizacyjnej na Uniwersytecie Opolskim, a także Chrześcijańskiego Studium Teatru Ruchu, Szkoły Dramy Stosowanej i Studium Terapii przez Sztukę. Z jednej strony pracuje z dziećmi i młodzieżą zagrożoną wykluczeniem społecznym jako pedagog i wychowawca, a z drugiej jako instruktor teatralny, reżyser, aktor i wokalista. W tych dwóch światach mieści również zamiłowanie do górskich wycieczek, dobrych powieści i rolkowania nocami po mieście.

patronat honorowy

realizacja

Projekt finansowany

przez urząd miasta opola

© 2018 Towarzystwo Alternatywnego Kształcenia. Wszelkie prawa zastrzeżone.